دو اتفاق نادر در جشنواره برلین ۲۰۲۳
نمایندگان بخش حکومتی سینمای ایران جایی در جشنواره برلین نخواهند داشت
جشنواره فیلم برلین با انتشار بیانیهای اعلام کرد که اجازه حضور به نمایندگان بخش حکومتی سینمای جمهوری اسلامی را در دوره پیش روی این رویداد معتبر جهانی نخواهد داد. این ممنوعیت شامل نهادها، شرکتها و همراهان فیلمها میشود.
صدور این بیانیه به این معنی است که نهادهایی چون بنیاد سینمایی فارابی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی، مرکز گسترش سینمای تجربی، سازمان اوج، حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، موسسه سوره و همه موسسهها و شرکتهای فیلمسازی مرتبط با دولت جمهوری اسلامی، اجازه حضور در بخش بازار و سایر بخشهای جشنواره فیلم برلین را نخواهند داشت.
متن بیانیه برلین
متن کامل بیانیه جشنواره برلین به شرح زیر است:
« برلیناله جنگ تجاوزکارانه روسیه را که قوانین بینالمللی را نقض میکند، قاطعانه محکوم میکند و همبستگی خود را با مردم اوکراین و همه کسانی که علیه این جنگ مبارزه میکنند، ابراز میکند.
جشنواره همچنین در کنار معترضان شجاع ایران می ایستد.
در نمایش این همبستگی، جشنواره، فیلمسازان، هنرمندان، نمایندگان صنعت یا روزنامه نگاران را به دلیل ملیت روسی یا ایرانی خود مستثنی نخواهد کرد.
با این حال، این جشنواره برای هفتاد و سومین دوره خود به کسانی که برای موسسات، شرکتها یا رسانههای رسمی حکومتی و تحت کنترل دولت روسیه و ایران کار میکنند، یا برای افراد و رسانههایی که از این رژیمها دفاع میکنند، مجوز حضور نخواهد داد.
در حالی که ما می دانیم که فرایند بررسی دقیق و اعتبارسنجی صدور مجوزهای حضور، ممکن است همیشه به نتایج روشن منجر نشود، ما همچنان به این مسیر عمل، متعهد میمانیم.»
جشنواره فیلم برلین تاکنون نام چندین فیلم ساخته سینماگران ایرانی و غیر ایرانی ساخته شده در داخل یا خارج ایران را به عنوان آثار پذیرفته شده در بخشهای مختلف دوره پیش رو اعلام کرده است.
تصمیم جشنواره فیلم برلین کاملا بیسابقه است و حتی در دهه ۶۰ هم عمل نمیشد.
بنیاد فارابی از دهه ۶۰ شمسی در بازار و برنامههای حاشیهای جشنواره فیلم برلین حضور داشت و پرویز صیاد در کتاب خاطراتش نوشته است که حضور این نهاد در جشنوارههای مهم در سالهای میانی دهه ۶۰ از عوامل به حاشیه رفتن سینمای مخالف حکومت جمهوری اسلامی در خارج از کشور بود.
دو فیلم از یک کارگردان
فیلمی با بازی زر امیرابراهیمی در بخش رقابتی مواجهه جشنواره برلین
جشنواره فیلم برلین، برلیناله روز دوشنبه اسامی فیلمهای دو بخش رقابتی مسابقه و مواجهه دوره هفتاد و سوم را اعلام کرد و نام فیلم «بزرگترین دشمن من» ساخته مهران تمدن با بازی زر امیرابراهیمی در بخش مواجهه اعلام شد. این فیلم مضمونی درباره شکنجه دارد و اثری مستند و محصول فرانسه و سوئیس معرفی شده است.
در بخش مسابقه نام فیلمی از سینماگران ایرانی اعلام نشد.
پیشتر فیلم دیگری از مهران تمدی درباره زندانیان سیاسی ایران در بخش فوروم با نام «جایی که خدا نیست» اعلام شده بود. به این ترتیب مهران تمدن به نخستین سینماگر ایرانیتباری تبدیل میشود که پس از انقلاب ۵۷ در یک دوره جشنواره برلین دو فیلم از او نمایش داده میشود.
برلیناله پیشتر اعلام کرده بود در همبستگی با معترضان ایرانی از پذیرش فیلمها، نهادها و روزنامهنگاران وابسته به حکومت جمهوری اسلامی خودداری خواهد کرد. باوجود این فیلمهایی از سینماگران ایرانی در بخشهای مختلف جشنواره برلین حضور دارند.
۱۵ ایرانی در برلین
هفتاد و سومین جشنواره فیلم برلین که از ۲۷ بهمن تا ۷ اسفند/۱۶ تا ۲۶ فوریه در آلمان برگزار خواهد شد، فهرست فیلم های خود را امروز صبح کامل کرد. نکته جالب حضور ۱۵ فیلم از سینماگران ایرانی یا درباره ایران در این رویداد است.
خانم امیلی عاطف ۵۰ ساله با پدری ایرانی و مادری فرانسوی که متولد برلین است با فیلم بلند جدیدش، «یک روز ما همه چیز را به هم خواهیم گفت» محصول آلمان در بخش مسابقه حضور دارد. فیلم «بیش تر از همیشه» خانم ااطف هم در بخش نوعی نگاه جشنواره کن ۲۰۲۲ به نمایش در آمده بود.
مهران تمدن مستندساز ۵۱ ساله متولد تهران مقیم فرانسه که در کارنامه اش مستندهای جنجالی مانند «بهشت زهرا» (۲۰۰۴)، «بسیجی» (۲۰۰۹) و «ایرانی» (۲۰۱۴) را دارد با دو فیلم در برلیناله حضور دارد. مستند «بدترین دشمن من» با حضور زهرا امیر ابراهیمی در بخش مواجهه و مستند «جایی که خدا نیست» در بخش فروم و هر دو فیلم محصول فرانسه و سوییس.
بخش پانوراما جشنواره برلین با فیلم انیمیشن «آژیر خطر» ساخته خانم سپیده فارسی ۵۷ ساله متولد تهران و مقیم فرانسه و محصول فرانسه/آلمان/لوگزامبورگ/بلژیک با موضوع آبادان در روزهای ابتدایی جنگ عراق بر علیه ایران افتتاح خواهد شد و فیلم های «حریف» محصول سوئد و ساخته میلاد اعلمی ۴۱ ساله متولد تهران و مقیم سوئد با بازی پیمان معادی و «و به سوی کوچه های خوشبختی» ساخته خانم سری مویی سینگ و محصول هند، مستندی در ستایش سینمای ایران و با حضور جعفر پناهی هم در بخش پانوراما به نمایش در می آیند.
بخش فروم جدا از فیلم «جایی که خدا نیست» از مهران تمدن، فیلم «نظم» ساخته سهراب شهید ثالث و محصول ۱۹۸۰ آلمان، «صحنه های استخراج» محصول کانادا، ساخته خانم ساناز سهرابی ۳۵ ساله متولد تهران و مقیم کانادا و «زمان که ما را از هم جدا خواهد کرد» محصول کانادا و ساخته خانم پرستو انوشه پور مقیم کانادا را هم در برنامه نمایش خود دارد.
بخش مرور بر سینمای آلمان با فیلم «هفت زمستان در تهران» ساخته خانم اشتفی نیدرزول و محصول آلمان با موضوعی ملتهب درباره ایران افتتاح خواهد شد و انیمشن «تهران تابو» ساخته علی سوزنده ۵۳ ساله متولد شیراز که در سال ۲۰۱۷ ساخته و در جشنواره کن به نمایش درآمده، در این بخش حضور دارد.
فیلم سینمایی «کیسه برنج» ساخته محمد علی طالبی و محصول مشترک ایران و ژاپن در سال ۱۳۷۵ توسط تیلدا سویینتون برای بخش مرور بر آثار برلین انتخاب شده است.
مستند «دروازه رویاها» ساخته اول خانم نگین احمدی محصول ایران/نروژ/فرانسه در 14plus، فیلم کوتاه «من خود، من هم می رقصم» ساخته محمد ولی زادگان محصول آلمان/جمهوری چک/ایران در 14plus و فیلم کوتاه «بیدار شدن در سکوت ساخته میلا ژلوکتنکو و دنیل اسدی فائز محصول آلمان/اوکراین در Kplus بخش نسل به روی پرده خواهند رفت.
پروژه سینمایی «بوران» به کارگردانی بهتاش صناعی ها و مریم مقدم هم در بخش تولید مشترک برلیناله حضور دارد،